بر او واجب است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ احتياط مستحب آن است كه فرداى آن روز را روزه بگيرد ، و الله العالم . ( 661 ) آنهايى كه به سيگار يا ترياك معتاد هستند ، مىتوانند در روز به طور متعارف از آنها استفاده نمايند ( در صورتى كه جانشان در خطر باشد ) ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ بنابر احتياط روزه‌دار بايد از استعمال دخانيات اجتناب كند ، و سيگار نكشيدن جان انسان را در خطر قرار نمىدهد ، و ترياك هم حكم سيگار را دارد هرچند اعتياد به ترياك حرام است ، و الله العالم . ( 662 ) اگر دكتر مريضى را از روزه گرفتن جلوگيرى كند ، نبايد روزه بگيرد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر دكتر حاذق كه مورد وثوق است بگويد ، قولش مسموع است ، و الله العالم . ( 663 ) اگر انسان در ماه رمضان در حال ملاعبه با همسر خود جنب شود ، چه صورت دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه قصد انزال داشته و لو بعد از شروع در ملاعبه ، روزه‌اش باطل مىشود ؛ و همچنين است اگر بداند يا احتمال بدهد كه منى از او خارج مىشود ، و الله العالم . ( 664 ) آيا براى فديهء روزهء ماه رمضان مىشود غير از گندم ، جو ، خرما و كشمش از بقيهء طعامها مثل برنج و گوشت و حبوبات داد ؟ و آيا مىشود نان داد با اينكه وزن نان نسبت به گندم كمتر است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ هرچه به آن طعام گفته شود كفايت مىكند ، چه نان و چه غير نان ، ولى احتياط در ترك گوشت خام است ؛ و اگر مىخواهد از نان بدهد بايد به اندازه‌اى بدهد كه مقدار گندم آن يك مُد ( هفتصد و پنجاه گرم ) باشد ، و الله العالم . ( 665 ) اگر كسى بعد از ماه رمضان بفهمد كه غسلهايى كه انجام مىداده مطابق فتواى